آموزش نوین
ریاضیات دوره ی اول دبیرستان
پنج‌شنبه 06 تیر 1392 :: 12:36 ::  نويسنده : riazinovin

 

معادله خط: (Line   equation)

 

رابطه ی بین طول (X) و عرض (Y) نقاط واقع بر یک خط را معادله ی آن خط می گویند

که به صورت یک تساوی نوشته می شود .

 

 

مثال: به خط L توجه کنید . نقاط روی این خط قرار دارند .

مشاهده می کنیم که طول و عرض این نقاط با هم مساویند .

هر نقطه ای که طول و عرض آن مساوی باشد بر خط L قرار می گیرد و

هر نقطه ای که روی خط L باشد طول و عرض آن مساوی است.

 

      

 

اگر طول هر نقطه را با X و عرض آن را با Y نشان دهیم ، رابطه Y=X

را معادله ی خط (L) می نامیم. این تساوی، رابطه ی بین طول و عرض نقاط را مشخص می کند.

 

 

انواع خط:

 

در هر یک از تصاویر زیر به خط رسم شده توجه کنید .

مختصات نقاط داده شده از خط را بیان کنید و معادله ی خط را بنویسید.

 

 تصویر 1:

 

 

 حل:   

 

نکته: این نوع خط ها موازی محور طول ها هستند و

معادله ی آن ها به صورت Y=b نوشته می شود . (b یک عدد ثابت برای همه ی نقاط می باشد.)

 

مانند   1=Y=-2  ،    y و ........◦


.......................





تصویر2:  

 

 

حل: 

 

نکته: این نوع خط ها موازی محور عرض ها هستند و

معادله ی آن ها به صورت x=a نوشته می شود. (a یک عدد ثابت برای طول همه ی نقاط می باشد.)

 

مانند   1=X=-2  ،    X و ........◦


 

تصویر3: 

 

 

حل: 

 

نکته: این نوع خط از مبدأ مختصات می گذرد و معادله ی آن به صورت  Y=mx نوشته می شود.

مانند:   


 

 تصویر 4:  

 

 

حل: 

 

نکته: این نوع خط نه موازی محوری است، نه از مبدأ مختصات می گذرد و

معادله ی آن به صورت Y=mx+n می با شد. مانند:

 


 

دانش آموزان عزیز: انواع دیگری از خط را که به نظرتان می رسد

در یک صفحه ی مختصات رسم کنید و در مورد معادله خط مربوط به هر کدام تحقیق کنید.

 

 

صورت استاندارد معادله خط:

هر رابطه ی درجه ی اول بین X و Y مانند: 1-Y=2x و 6=3x+Y را

معادله ی خط گو یند صورت استاندارد معادله ی خط   Y=mx+n می باشد

که در آن m و n دو عدد معلوم و مشخص هستند.صورت دیگر معادله ی خط ax+by=c   می باشد

که در آن c و b و a سه عدد معلوم می باشند که با هم صفر نیستند و

آنرا معادله ی خطی یا معادله ی ضمنی می نامند.

 

 

رسم خطی که معادله ی آن داده شده است:

 

برای رسم یک خط راست به ترتیب زیر عمل می کنیم .

 

الف:مختصات دو نقطه ی دلخواه آن خط را پیدا می کنیم .

 

ب:جای این دو نقطه را درصفحه ی مختصات مشخص می کنیم .

 

ج: این دو نقطه را به هم وصل کرده از دو طرف امتداد می دهیم.

 

 

مثال:در هر یک از تصاویر زیر معادله ی یک خط داده شده است.

نمودار هر یک از خط های داده شده را رسم کنید.  

 

 

 تصویر 1:      Y=۲x+۵

 

حل:ابتدا عدد های مختلفی به x می دهیم و عدد های نظیر آن ها را برای y به دست می آوریم.

 

 

        

 


 

تصویر 2:      x+۲y=۴

 

حل:پیشنهاد:در این معادله ،ابتدا به x عدد صفر را می دهیم و

جواب نظیر آنرا برای y بدست می آوریم و سپس بر عکس عمل می کنیم ،

به yعدد صفر می دهیم و جواب نظیر آن

را برای x بدست می آوریم.

 

 

 

 

  

 


 

 

تصویر 3:     

 

پیشنهاد: در این معادله، ابتدا به X عدد صفر را می دهیم و

جواب نظیر آن را برای Y بدست می آوریم و سپس به X عدد 3 را می دهیم،

(مخرج کسر) وجواب نظیر آن را برای Y بدست می آوریم.

 

   

 


 

 

تصویر 4:      

 

حل: این معادله را می توانیم به صورت استاندارد بنویسیم و سپس آن را رسم کنیم:

 

   

 


 

تصویر 5:   y=۳

 

حل: این معادله نشان می دهد که عرض همه ی نقاط برابر 3 می باشد.

 


 

تصویر 6:   X=-۲

 

حل:این معادله نشان می دهد که طول همه ی نقاط برابر 2- می باشد

 


 

شیب خط: (gradient of a line)     

 

شیب به معنی سرازیری است (مقابل فراز) و در ریاضیات

هر چه زاویه ای که خط با محور افقی می سازد بیشتر باشد ،

شیب خط بیشتر است و بر عکس هر چه زاویه ای که خط با محور افقی می سازد

کمتر باشد ، شیب خط نیز کمتر است.

 

در این پارک کدام سرسره شیب بیشتری دارد ؟  

 

 

در صفحه ی مختصات زیر کدام خط شیب بیشتری دارد؟     

 

  

 

با توجه به خط های بالا y=۳x بیشترین شیب را دارد در مقایسه ی

ضریب x مشاهده می کنیم که      می باشد یعنی: هر چه ضریب x بیشتر باشد

شیب خط  بیشتر است و هر چه ضریب x کمتر باشد شیب خط کمتر است

به طور کلی می توان گفت: اگر معادله ی خطی به صورت y=ax+b نوشته شود،

عدد a که ضریب x      می باشد، شیب خط نام دارد .

 

 

عرض از مبدأ: (y-intercept)

 

فاصله ای که خط از مبدأ گرفته و محور عرض ها را قطع می کند را عرض از مبدأ خط می گویند.

 

به عبارت دیگر: عرض نقطه بر خورد خط با محور y ها را عرض از مبدأ گویند.

 

در صفحه ی مختصات زیر محل بر خورد هر خط با محور عرض ها مشخص شده است.

      

 

اکنون نقطه های A و B و C را با معادله ی مربوط به هر خط مقایسه کنید.

به طور کلی می توان گفت :عدد b در معادله ی y=ax+b را عرض از مبدأ این خط می نامیم .

اگر خط از مبدأ مختصات بگذرد عرض از مبدأ آن صفر می شود و معادله ی خط

به صورت y=ax در می آید.

 

برگرفته از سایت (وبلاگ ریاضی)


 
 
 

ورود کاربران

خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید

رمز عبور را فراموش کرده‌اید؟
حساب کاربری ندارید؟

فراموشی رمز عبور

نام کاربری یا ایمیل خود را وارد کنید

یا

ثبت نام کاربران

در چند ثانیه حساب کاربری خود را بسازید

قبلا ثبت نام کرده‌اید؟

نظرات کاربران

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید


دیکشنری آنلاین